Неге төмен баға әрдайым жеңіс емес
Электрондық сатып алуда баға шынымен маңызды рөл атқарады. Бірақ жеткізуші үшін тек тапсырыс сомасына қарау қауіпті. Әдемі көрінген сома артында басқа өңірге жеткізу, шұғыл қаптама, тапсырыс берушінің ерекше талаптары, төлемнің кешігуі, жүкқұжат пен жабу құжаттарын тез рәсімдеу қажеттігі тұруы мүмкін.
Жаңа бастағандардың жиі қатесі — маржаны тек сатып алу бағасы мен сату бағасының айырмасы ретінде санау. Мұндай тәсіл операциялық шығындарды ескермейді. Нәтижесінде жеткізуші экранда пайда көргендей болады, бірақ жеткізу, салық, банк комиссиясы, қаптама және қызметкерлердің уақыты қосылғаннан кейін мүлде басқа жағдай шығады.
Тапсырысқа қатыспас бұрын өзіңізге үш сұрақ қою керек: тауар шын мәнінде қанша тұрады, келісімшартты орындау қаншаға түседі және жеткізу бірнеше күнге кешіксе не болады. Егер жауаптар нақты болмаса, бағаны түсіруге асықпаған дұрыс.
Жеткізуші маржаны көбіне қай жерде жоғалтады
Маржа бір үлкен шығыннан емес, ұсақ шығындардың тізбегінен жоғалады. Олардың әрқайсысы маңызды емес сияқты көрінеді, бірақ жеткізуші тапсырысты жауып, күткен пайдасын нақты нәтижемен салыстырғанда ғана айырмашылық байқалады. Көбіне шығын мына жерлерде пайда болады:
- Жеткізу. Әсіресе тауар басқа қалаға жіберілсе немесе қысқа мерзімде курьерлік жеткізу қажет болса.
- Қаптама. Сынғыш, көлемді немесе таңбалануы қажет тауар қосымша материал талап етуі мүмкін.
- Тауарды ауыстыру. Егер жеткізуші нақты бар-жоғын тексермей позиция көрсетсе, басқа сатушыдан шұғыл сатып алу қымбатқа түсуі мүмкін.
- Құжаттар. Жүкқұжаттағы, ЭШФ-тағы немесе актідегі қателер тапсырысты жабуды және төлемді кешіктіреді.
- Мерзімдер. Орындау мерзімі неғұрлым қысқа болса, баға мен логистика бойынша маневр жасау мүмкіндігі соғұрлым азаяды.
- Салықтар мен банк шығындары. Оларды «кейін қараймыз» деп қалдыруға болмайды: растауға дейін есепке қосу керек.
Егер осы тізімдегі кемінде екі тармақ нақты есептелмесе, бағаны түсіру тәуекелге айналады. Жеткізуші тапсырысты ұтуы мүмкін, бірақ оны орындау кезінде ұтылып қалуы ықтимал.
Қатысар алдында ең төмен бағаны қалай есептеу керек
Ең төмен баға — жеткізуші жүйеде қоюға дайын ең аз сома емес. Бұл — тапсырыс экономикалық мәнін жоғалтатын шекара. Мұндай шекті бағаны баға жарысы кезінде емес, қатысар алдында есептеген дұрыс.
| Нені есептеу керек | Есепке не кіреді | Неге маңызды |
|---|---|---|
| Тауардың өзіндік құны | Сатып алу бағасы, бағаның өзгеруіне резерв, жеткізушідегі нақты қолжетімділік | Мұнсыз тауарды кейін сатып алатын бағадан арзан сатып жіберу оңай |
| Логистика | Жеткізу, қаптама, курьер, қайтару немесе ауыстыру | Шығын қалаға, салмаққа, көлемге және шұғылдыққа байланысты |
| Құжаттар | Жүкқұжат, ЭШФ, актілер, деректемелерді тексеру | Қателер тапсырысты жабуды және төлемді кешіктіреді |
| Уақыт | Тауар іздеу, тапсырыс берушімен байланыс, келісімшарт рәсімдеу | Кіші тапсырыстарда уақыт бүкіл пайданы жеп қоюы мүмкін |
| Резерв | Күтпеген шығындар, бағаның өзгеруі, қайта жеткізу | Резерв стандарттан тыс жағдайда маржаны қорғайды |
Формула қарапайым: ең төмен баға тауарды, жеткізуді, құжаттарды, салықтарды, уақытты және резервті жабуы керек. Тек содан кейін ғана қалаған пайданы қосып, қаншалықты қауіпсіз төмендеуге болатынын шешуге болады.
Сауда қашан құмарлыққа айналады
Қауіпті сәт жеткізуші есептеуді тоқтатып, тек жеңіс үшін жарыса бастағанда туады. Ол бәсекелес бағаны түсіргенін көреді, одан да төмен сомамен жауап береді, кейін тағы қайталайды — сөйтіп бір сәтте тапсырыс бизнес-шешім емес, эмоциялық жарысқа айналады.
Дұрыс стратегия мүлде басқа. Жеткізуші бағаның төменгі шегін алдын ала анықтап, бәсекелес әрі қарай түсірсе де, одан төмен түспейді. Кейде ең жақсы нәтиже — қандай баға болса да ұту емес, пайда қалдырмайтын тапсырыстан сабырмен бас тарту.
Артық тәуекелсіз тапсырысты қалай таңдау керек
Тапсырысты растау алдында жеткізуші тек бағаны емес, бүкіл орындау тізбегін бағалауы керек. Бұл әсіресе электрондық сатып алуда енді жұмыс істей бастаған және шығынның қай жерде жасырынатынын әлі толық сезбейтін жаңадан бастаушылар үшін маңызды. Қатысар алдында қысқа чек-листтен өткен ыңғайлы:
- Тауарды тексеріңіз. Позиция қолда бар екеніне, сипаттамалары сәйкес келетініне және жеткізуші ертең бағаны өзгертпейтініне көз жеткізіңіз.
- Жеткізу қаласын қараңыз. Бір тауар өз өңіріңізде пайдалы болып, елдің екінші шетіне жібергенде шығынды болуы мүмкін.
- Орындау мерзімін бағалаңыз. Қысқа мерзім логистика мен тауар қолжетімділігі бойынша қосымша қорды талап етеді.
- Келісімшарт талаптарын оқыңыз. Нені, қандай күйде және қандай құжаттармен жеткізу керегін нақты түсіну маңызды.
- Тапсырысты бұрынғы тәжірибемен салыстырыңыз. Егер ұқсас жеткізу бұрын болмаған болса, резервті көбірек қосыңыз.
Мұндай чек-лист бірнеше минут қана алады, бірақ ең басты қатеден — соқыр қатысудан қорғайды. Жеткізуші тапсырысты растауға дейін неғұрлым жақсы түсінсе, келісімшарттан кейін күтпеген жағдай соғұрлым аз болады.
Минусқа жұмыс істемеу үшін қандай дағдылар керек
Жеткізушіге электрондық алаңның интерфейсін ғана емес, мәміленің бүкіл логикасын түсіну маңызды. Тапсырыс қолайлы позицияны іздеуден басталады, ал баға бойынша жеңіспен емес, нақты жеткізумен, жабу құжаттарымен және төлеммен аяқталады.
Ең көп көмектесетін нәрсе — практикалық дағдылар: тауарды тез тексеру, келісімшарт талаптарын оқу, жеткізуді есептеу, жүкқұжаттарды рәсімдеу, мерзімді бақылау және тапсырыстағы әлсіз жерлерді алдын ала көру. Бұл күрделі әрекеттер емес, бірақ дәл солар пайдалы жеткізуді бірінші экранда ғана тиімді көрінетін мәміледен ажыратады.
Тәжірибе біртіндеп жиналады. Әр тапсырыстан кейін есеп қай жерде нақты нәтижемен сәйкес келгенін, ал қай жерде қосымша шығын шыққанын белгілеп отырған дұрыс. Осылай жеткізуші өзінің ең төмен бағасын, қауіпсіз маржасын және бас тартқан дұрыс тапсырыс түрлерін тезірек түсінеді.
Сатып алуда ең төмен баға емес, нақты есеп жеңеді
Бағаны түсіру жеткізуші оны қандай жағдай болса да жеңіске жету жарысы ретінде қабылдағанда қауіпті. Электрондық сатып алуда маңыздысы басқа: ең төмен бағаны алдын ала білу, логистиканы, құжаттарды, мерзімдерді ескеру және пайда шегінен төмен түспеу.
Төмен ставка тапсырысқа әкелуі мүмкін, бірақ тек есеп сол тапсырысты табысқа айналдырады. Сондықтан жеткізуші әр қатысуды бизнес-шешім ретінде қабылдауы керек: санау, тексеру, тәуекелдерді белгілеу және уақытында тоқтай білу.